ศาลมีอำนาจสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ทุกประเภทที่จำเลยถือครอง
แม้จะไม่ตรงกับประเภทของรถที่ใช้กระทำความผิด เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของสาธารณะ การกำหนดระยะเวลาพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ต้องเป็นไปตามเกณฑ์ขั้นต่ำที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยเคร่งครัด
(เช่น ไม่น้อยกว่า 2 ปี)
ศาลจะใช้ดุลพินิจกำหนดให้ต่ำกว่าไม่ได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่
5331/2563 (ประชุมใหญ่)
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 91, มาตรา 33 และ
พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 4 (15), มาตรา 43, มาตรา 160, มาตรา 160
ตรี วรรคสาม
การพักใช้ใบอนุญาตขับขี่หรือเพิกถอนใบขับขี่ตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ.
2522 ไม่ใช่ "โทษ"
สำหรับลงโทษผู้กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 32 หรือ
"วิธีการเพื่อความปลอดภัย" ตามมาตรา 46 โดยตรง
แต่มีบทบังคับเช่นเดียวกับวิธีการเพื่อความปลอดภัยด้วยเจตนาคุ้มครองประชาชนหรือสังคม
เพื่อป้องกันมิให้ผู้ถูกพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตขับขี่ก่อความเสียหายแก่ผู้อื่น
และเป็นการป้องปรามไม่ให้ผู้ขับขี่ไปกระทำความผิดอีก คำว่า "รถ"
ตามนิยามในมาตรา 4 (15) แห่ง พ.ร.บ.จราจรทางบกฯ หมายถึง
ยานพาหนะทางบกทุกชนิด (เว้นแต่รถไฟและรถราง) ดังนั้น
รถจักรยานยนต์และรถยนต์จึงอยู่ในความหมายของคำว่า "รถ" ด้วย
การพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตเป็นการควบคุมยานพาหนะทั้งหมดที่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่
ดังนั้น ศาลจึงต้องพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตขับขี่
ไม่ว่าใบอนุญาตขับขี่นั้นจะเกี่ยวข้องกับยานพาหนะที่ผู้กระทำความผิดขับขี่ในขณะกระทำความผิดหรือไม่ก็ตาม
แม้จำเลยมีใบอนุญาตขับขี่รถคนละประเภทกับรถที่จำเลยขับขณะกระทำความผิด
ศาลก็มีอำนาจสั่งพักใช้ได้
คำพิพากษาศาลฎีกาพิพากษาแก้เป็นว่า
"ให้พักใช้ใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวของจำเลย... มีกำหนด 2 ปี"
ถาม-ตอบ
ตามคำพิพากษาศาลฎีกา (สำหรับนักเรียนกฎหมาย)
คำถาม: การพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ถือเป็น
"โทษทางอาญา" ตาม ป.อ. มาตรา 18 หรือไม่?
คำตอบ: ไม่ใช่ การพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ตาม พ.ร.บ.จราจรทางบกฯ ไม่ใช่โทษตาม ป.อ. มาตรา 18
และไม่ใช่ "วิธีการเพื่อความปลอดภัย" ตาม ป.อ. มาตรา 46
โดยตรง
แต่เป็นมาตรการบังคับทางปกครองที่มีลักษณะคล้ายวิธีการเพื่อความปลอดภัย
เพื่อคุ้มครองสังคม
คำถาม: หากจำเลยขับรถจักรยานยนต์ก่อเหตุเมาแล้วขับ
แต่จำเลยมีเพียง "ใบขับขี่รถยนต์"
ศาลสามารถสั่งพักใช้ใบขับขี่รถยนต์นั้นได้หรือไม่?
คำตอบ: ได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คำว่า "รถ" ครอบคลุมยานพาหนะทุกชนิด
เจตนารมณ์คือตัดสิทธิการขับขี่เพื่อความปลอดภัย ดังนั้น
ไม่ว่าจะมีใบขับขี่ประเภทใด ก็สามารถถูกสั่งพักใช้ได้หากกระทำความผิดตาม
พ.ร.บ.จราจรฯ
คำถาม: ในความผิดฐานเมาแล้วขับเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัส
ศาลใช้ดุลพินิจสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับขี่เพียง 6 เดือน
ได้หรือไม่?
คำตอบ: ไม่ได้ พ.ร.บ.จราจรทางบกฯ มาตรา 160 ตรี วรรคสาม บัญญัติเป็นบทบังคับว่าต้องสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ "มีกำหนดไม่น้อยกว่า 2 ปี" หรือเพิกถอน ศาลจะใช้ดุลพินิจกำหนดต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำนี้ไม่ได้