คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1478/2565
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1357
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1471
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1474
โจทก์กับจำเลยเป็นสามีภริยากันโดยชอบด้วยกฎหมาย ต่อมาโจทก์ฟ้องขอให้แบ่งทรัพย์สินหลายรายการอันเป็นสินสมรสระหว่างสมรส จำเลยต่อสู้ว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 64875, 138556 และ 138557 ซึ่งจำเลยจดทะเบียนโอนให้แก่โจทก์แต่ผู้เดียวเป็นสินส่วนตัวของโจทก์ เพราะเป็นทรัพย์สินที่ได้จากการให้โดยเสน่หาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1471 (3) หาใช่สินสมรสที่จะต้องนำมาแบ่งไม่ ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 118185 จำเลยอ้างว่ามิใช่ทรัพย์สินระหว่างโจทก์กับจำเลย ทางพิจารณาได้ความว่าการที่จำเลยโอนที่ดินสามแปลงแรกให้แก่โจทก์นั้นเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่จำเลยกำลังประสบปัญหาหนี้สิน มีเจตนาที่แท้จริงเพื่อป้องกันมิให้เจ้าหนี้บังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์สินดังกล่าว มิใช่การให้โดยเสน่หาตามความหมายที่จะทำให้ทรัพย์สินกลายเป็นสินส่วนตัวของโจทก์แต่อย่างใด ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 118185 ได้ความว่าบุคคลภายนอกซื้อไว้แทนโจทก์และจำเลยร่วมกัน ที่ดินทั้งสี่แปลงจึงยังคงเป็นทรัพย์สินที่โจทก์กับจำเลยได้มาระหว่างสมรส อันต้องด้วยข้อสันนิษฐานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1474 วรรคท้าย ว่าเป็นสินสมรส และเมื่อเป็นกรรมสิทธิ์รวมระหว่างโจทก์กับจำเลยก็ต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าทั้งสองฝ่ายมีส่วนเท่ากันตามมาตรา 1357 ศาลฎีกาจึงพิพากษาให้ที่ดินทั้งสี่แปลงเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับจำเลยที่จะต้องแบ่งกันคนละส่วนเท่า ๆ กัน
ตัวบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
มาตรา 1357 ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้เป็นเจ้าของรวมกันมีส่วนเท่ากัน
มาตรา 1471 สินส่วนตัวได้แก่ทรัพย์สิน
(1) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอยู่ก่อนสมรส
(2) ที่เป็นเครื่องใช้สอยส่วนตัว เครื่องแต่งกาย หรือเครื่องประดับกายตามควรแก่ฐานะ หรือเครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นในการประกอบอาชีพหรือวิชาชีพของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
(3) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรสโดยการรับมรดกหรือโดยการให้โดยเสน่หา
(4) ที่เป็นของหมั้น
มาตรา 1474 สินสมรสได้แก่ทรัพย์สิน
(1) ที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรส
(2) ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรสโดยพินัยกรรมหรือโดยการให้เป็นหนังสือเมื่อพินัยกรรมหรือหนังสือยกให้ระบุว่าเป็นสินสมรส
(3) ที่เป็นดอกผลของสินส่วนตัว
ถ้ากรณีเป็นที่สงสัยว่าทรัพย์สินอย่างหนึ่งเป็นสินสมรสหรือมิใช่ ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสินสมรส