⚖️ สรุปคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7438/2568
เรื่อง
การริบอาวุธปืนของกลางซึ่งเป็นของผู้อื่นและมีใบอนุญาตให้มีและใช้โดยชอบด้วยกฎหมาย
ประเด็นข้อกฎหมาย
เมื่ออาวุธปืนของกลางเป็นอาวุธปืนของผู้อื่นซึ่งมีใบอนุญาตให้มีและใช้โดยชอบด้วยกฎหมาย แต่จำเลยนำมาครอบครองและ “...พาอาวุธปืนดังกล่าวติดตัวไปโดยไม่ได้รับใบอนุญาต...” ศาลจะมีอำนาจสั่งริบอาวุธปืนของกลางหรือไม่
ข้อเท็จจริง
โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ร.บ.เลื่อยโซ่ยนต์ และ พ.ร.บ.อาวุธปืนฯ พร้อมขอให้ริบของกลาง
ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยหลายกรรม และ “...ริบของกลาง...” ต่อมาศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษายืน
จำเลยฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายว่า ศาลล่างทั้งสองพิพากษาริบอาวุธปืนของกลางเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า อาวุธปืนของกลางเป็นอาวุธปืนที่ “...มีใบอนุญาตให้มีและใช้เป็นของผู้อื่นโดยชอบด้วยกฎหมาย...”
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7438/2568 วินิจฉัยว่า
อาวุธปืนของกลางเป็นอาวุธปืนที่ “...มีใบอนุญาตให้มีและใช้เป็นของผู้อื่นโดยชอบด้วยกฎหมาย...” ความผิดของจำเลยจึงอยู่ที่การมีอาวุธปืนที่เป็นของผู้อื่น ซึ่งได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้ตามกฎหมายไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาต และ “...พาอาวุธปืนดังกล่าวติดตัวไปโดยไม่ได้รับใบอนุญาตซึ่งเป็นความผิดเฉพาะตัว...”
ดังนั้น อาวุธปืนของกลางจึง “...ไม่ใช่ทรัพย์สินที่มีไว้เป็นความผิดอันจะต้องริบเสียทั้งสิ้นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 32...”
นอกจากนั้น แม้ความผิดฐานพาอาวุธปืนไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาต จะเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.อาวุธปืนฯ มาตรา 72 ทวิ แต่กฎหมายดังกล่าว “...มิได้บัญญัติให้อำนาจศาลสั่งริบอาวุธปืนที่พาไปโดยผิดกฎหมายได้...” ดังนั้น “...ศาลจึงไม่มีอำนาจริบอาวุธปืนของกลาง...”
ศาลฎีกาจึงพิพากษาแก้เป็นว่า “...ให้คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของ...”
สรุป
คดีนี้ศาลฎีกาวางหลักว่า การมีอาวุธปืนของผู้อื่นซึ่งได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้ตามกฎหมายไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาต และการพาอาวุธปืนนั้นติดตัวไปโดยไม่ได้รับใบอนุญาต เป็น “...ความผิดเฉพาะตัว...” ของจำเลย
อาวุธปืนดังกล่าวจึง “...ไม่ใช่ทรัพย์สินที่มีไว้เป็นความผิด...” ตาม ป.อ. มาตรา 32 และเมื่อ พ.ร.บ.อาวุธปืนฯ มาตรา 72 ทวิ ก็ “...มิได้บัญญัติให้อำนาจศาลสั่งริบ...” ศาลจึงไม่มีอำนาจสั่งริบ และต้อง “...คืนอาวุธปืนของกลางแก่เจ้าของ...”
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 32
พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 72 ทวิ