ค่าขึ้นศาลตาม ป.วิ.พ. มาตรา 324

ฎีกาศึกษา: ยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้จำนองก่อน

วิเคราะห์ค่าขึ้นศาลตาม ป.วิ.พ. มาตรา 324 (เดิม 289)

❓ คำถามยอดฮิต

เมื่อทรัพย์จำนองของลูกหนี้ถูกเจ้าหนี้รายอื่นยึดไป... ผู้รับจำนองอย่างเราจะยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้ก่อน ต้องควักกระเป๋าจ่ายค่าขึ้นศาลกี่บาทกันแน่?

คำตอบ: ขึ้นอยู่กับ "สถานะเดิมของคดี" และ "ใครเป็นคนคัดค้าน"

1. กรณีฟ้อง "บังคับจำนอง" ชนะคดีมาแล้ว

เสีย 200 บาท

สถานะ: ท่านเคยฟ้องลูกหนี้และขอให้บังคับจำนอง จนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว (เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในการบังคับจำนอง)

หลักกฎหมาย: การมายื่นคำร้องในคดีที่ผู้อื่นยึดทรัพย์ ถือเป็นการใช้สิทธิในชั้นบังคับคดีตามคำพิพากษาเดิม ไม่ใช่การฟ้องใหม่ จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์อีก

ค่าขึ้นศาล: เสียอย่าง "คดีไม่มีทุนทรัพย์" (ค่าคำร้อง) ฉบับละ 200 บาท

เทียบเคียง ฎีกาที่ 1570/2537

2. กรณีฟ้องแค่ "หนี้เงิน" หรือ "ยังไม่เคยฟ้อง"

เสียร้อยละ 1

สถานะ: ฟ้องอย่างเจ้าหนี้สามัญ (ฟ้องกู้ยืมแต่ไม่ได้ขอบังคับจำนอง) หรือยังไม่เคยฟ้องลูกหนี้เลย

หลักกฎหมาย: การยื่นคำร้องนี้ถือว่าประสงค์จะบังคับเอาแก่ทรัพย์สินที่เป็นหลักประกัน นอกเหนือไปจากการบังคับคดีตามคำพิพากษาเดิม คำร้องนี้จึงมีผลเท่ากับ "คำฟ้องขอให้บังคับจำนองขึ้นใหม่"

ค่าขึ้นศาล: ต้องเสียในอัตรา "คำขอให้บังคับจำนอง" คือ ร้อยละ 1 ของจำนวนหนี้ที่เรียกร้อง (แต่ไม่เกิน 100,000 บาท)

เทียบเคียง ฎีกาที่ 7966/2547

3. กรณี "โจทก์คัดค้าน" แต่ลูกหนี้เงียบ

ยังคงเสียร้อยละ 1

สถานะ: เมื่อยื่นคำร้องแล้ว โจทก์ (เจ้าหนี้ผู้ยึดทรัพย์) ยื่นคำคัดค้านเข้ามา แต่ จำเลย (ลูกหนี้) เพิกเฉยไม่ต่อสู้คดี

หลักกฎหมาย: คำคัดค้านของโจทก์ถือเป็นเพียงข้อโต้แย้งแย่งส่วนแบ่งในชั้นบังคับคดี ไม่ใช่ข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการบังคับจำนองโดยตรง และโจทก์จะต่อสู้คดีแทนจำเลยไม่ได้

ค่าขึ้นศาล: เมื่อจำเลยไม่สู้คดี จึงไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลในอัตราคดีมีข้อพิพาทเต็มรูปแบบ (ร้อยละ 2) แต่ยังคงเสียในอัตรา ร้อยละ 1 (ตามข้อ 2)

เทียบเคียง ฎีกาที่ 4069/2532

📝 สรุปสั้นๆ จำง่ายใช้คล่อง

• มีคำพิพากษา บังคับจำนอง แล้ว 👉 จ่าย 200 บาท
• มีคำพิพากษาแค่ หนี้เงิน / ยังไม่เคยฟ้อง 👉 จ่าย ร้อยละ 1 (ไม่เกิน 1 แสน)
• โจทก์คัดค้าน แต่ จำเลยไม่สู้ 👉 จ่าย ร้อยละ 1 (ไม่เกิน 1 แสน)

#ฎีกาศึกษา #วิแพ่ง #มาตรา324 #ค่าขึ้นศาล #ทนายความ