ฎีกาที่ 3230/2568
ประเด็นข้อกฎหมาย:
ผู้เช่าซื้อ (ซึ่งยังไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์)
ที่ยินยอมให้บุคคลอื่นครอบครองใช้สอยรถยนต์
แล้วบุคคลนั้นนำรถไปจำนำโดยผู้เช่าซื้อไม่ทราบเรื่อง
ผู้เช่าซื้อมีอำนาจฟ้องติดตามเอาทรัพย์คืนจากผู้รับจำนำหรือไม่?
คำพิพากษาศาลฎีกาที่
3230/2568
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
ป.พ.พ. มาตรา 747, มาตรา
1336 ป.วิ.พ. มาตรา 55
มารดาโจทก์เป็นผู้ใช้และครอบครองรถยนต์รวมทั้งร่วมกับโจทก์ผ่อนชำระค่าเช่าซื้อด้วยกัน
มารดาโจทก์นำรถยนต์พิพาทไปจำนำกับจำเลยโดยที่โจทก์ไม่ทราบเรื่อง เช่นนี้
การจำนำรถยนต์พิพาทจึงเป็นเรื่องระหว่างมารดาโจทก์กับจำเลย
เมื่อโจทก์ไม่ใช่คู่สัญญาจำนำรถยนต์พิพาท โจทก์ไม่อาจอ้างสิทธิใด ๆ
ตามสัญญาจำนำระหว่างมารดาโจทก์กับจำเลยได้
ทั้งการที่โจทก์จะขอไถ่ถอนจำนำแทนมารดาโจทก์ก็ได้ความว่ามารดาโจทก์ไม่ได้มอบอำนาจให้โจทก์ไถ่ถอนแทน
ในการฟ้องคดีนี้มารดาโจทก์ก็ไม่ได้มอบอำนาจให้โจทก์ฟ้องคดีแทนเช่นกัน
โจทก์เป็นเพียงผู้เช่าซื้อรถยนต์พิพาทจากบริษัท น. ผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นเจ้าของรถยนต์พิพาท
การที่โจทก์ไม่ใช่เจ้าของรถยนต์พิพาทประกอบกับโจทก์ได้มอบการครอบครองและการใช้รถยนต์พิพาทให้เป็นสิทธิขาดของมารดาโจทก์ที่จะใช้สอยรถยนต์พิพาทจึงไม่มีสิทธิติดตามเอารถยนต์พิพาทคืนจากจำเลย
ดังนั้น โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องให้จำเลยคืนรถยนต์พิพาทหรือใช้ราคา
ถาม-ตอบ
ตามคำพิพากษาศาลฎีกา
คำถาม:
ผู้เช่าซื้อมีอำนาจฟ้องติดตามเอาทรัพย์คืนจากผู้รับจำนำที่รับจำนำไว้จากบุคคลอื่นหรือไม่?
คำตอบ:
ไม่มีอำนาจฟ้อง เหตุผล:
1. ไม่ใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์:
สิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สินตาม ป.พ.พ. มาตรา 1336
เป็นสิทธิของ “เจ้าของกรรมสิทธิ์” เท่านั้น ในสัญญาเช่าซื้อ
กรรมสิทธิ์ยังเป็นของผู้ให้เช่าซื้อ (ไฟแนนซ์) จนกว่าจะชำระเงินครบ
2. ความสัมพันธ์ทางสัญญา:
ผู้เช่าซื้อไม่ใช่คู่สัญญาในสัญญาจำนำ
จึงไม่มีนิติสัมพันธ์ที่จะเรียกร้องให้ส่งมอบทรัพย์คืนตามสัญญาจำนำได้
3. การสละการครอบครอง:
หากข้อเท็จจริงปรากฏว่าผู้เช่าซื้อยินยอมมอบการครอบครองให้บุคคลอื่น (เช่น มารดา)
ไปใช้สอยโดยสิทธิขาด
ผู้เช่าซื้อย่อมไม่มีสิทธิครอบครองที่จะอ้างยันกับผู้รับจำนำได้ในขณะนั้น
คำถาม:
หากต้องการฟ้อง ต้องทำอย่างไร?
คำตอบ:
ผู้ที่มีอำนาจฟ้องติดตามเอาทรัพย์คืนที่แท้จริงคือ "เจ้าของกรรมสิทธิ์" (บริษัทไฟแนนซ์) หรือผู้เช่าซื้อต้องได้รับมอบอำนาจจากเจ้าของกรรมสิทธิ์
หรือต้องรับโอนกรรมสิทธิ์มาให้เรียบร้อยก่อนจึงจะมีอำนาจฟ้องในฐานะเจ้าของ