ประเด็นข้อกฎหมาย
การใช้ทางพิพาทโดยเข้าใจผิดว่าเป็น
'ทางสาธารณะ' จะถือว่าเป็นการใช้สิทธิโดย “ปรปักษ์” เพื่อให้ได้มาซึ่งภาระจำยอมโดยอายุความหรือไม่
คำพิพากษาศาลฎีกาที่
3172/2564
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ป.พ.พ. มาตรา 1382, มาตรา 1401
โจทก์บรรยายฟ้องว่า
เมื่อประมาณปี 2544 จำเลยทั้งสี่ให้สภาตำบลศรีพรานทำถนนดินระหว่างที่ดินของโจทก์และจำเลยทั้งสี่โดยงบประมาณของสภาตำบลศรีพราน
ต่อมาก็นำงบประมาณมาทำเป็นถนนคอนกรีตเพื่อให้เป็นเส้นทางเดินของโจทก์ จำเลยทั้งสี่
และประชาชนทั่วไปเพื่อออกสู่ทางสาธารณะ ทั้งในชั้นพิจารณาโจทก์นำสืบว่า องค์การบริหารส่วนตำบลศรีพรานเป็นผู้ก่อสร้างถนนพิพาทตั้งแต่ปี
2548 แสดงว่าโจทก์ใช้ทางพิพาทโดยเข้าใจว่าเป็นทางสาธารณะมาตั้งแต่ต้น
การใช้สิทธิผ่านทางพิพาทของโจทก์จึงไม่เข้าลักษณะเป็นการใช้โดยปรปักษ์ต่อจำเลยทั้งสี่
ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดินที่ตั้งทางพิพาท เพื่อให้ได้สิทธิภาระจำยอมแต่อย่างใด
โจทก์จึงไม่ได้ภาระจำยอมโดยอายุความ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1401 ประกอบมาตรา
1382 แม้หากจะฟังว่าโจทก์ใช้ทางพิพาทเกินกว่า 10 ปี ทางพิพาทก็ไม่เป็นภาระจำยอมเพื่ออสังหาริมทรัพย์แก่ที่ดินของโจทก์
ถาม-ตอบ ตามคำพิพากษาศาลฎีกา
คำถาม:
การที่ราษฎรใช้ทางเดินผ่านที่ดินผู้อื่นโดยเข้าใจว่าเป็นทางสาธารณะ
ติดต่อกันเกิน 10 ปี
จะได้ภาระจำยอมโดยอายุความหรือไม่?
คำตอบ:
ไม่ได้ เพราะองค์ประกอบของการได้ภาระจำยอมโดยอายุความ ตาม ป.พ.พ.
มาตรา 1401 ประกอบมาตรา 1382 ผู้ใช้ทางจะต้องมีเจตนาใช้ทางในลักษณะ
"ปรปักษ์" ต่อเจ้าของที่ดิน
ในคดีนี้
โจทก์เข้าใจว่าเป็นทางสาธารณะ จึงถือว่าใช้สิทธิในฐานะประชาชนทั่วไป
ไม่ใช่การใช้สิทธิโดยปรปักษ์ต่อเจ้าของที่ดินเพื่อแย่งสิทธิการใช้ประโยชน์ในลักษณะภาระจำยอม
แม้ใช้เกิน 10 ปี ก็ไม่ได้สิทธิ