คำร้องขอรับชำระหนี้จำนองตาม ป.วิ.พ. มาตรา 289 (324 ปัจจุบัน) โดยเจ้าหนี้ที่ได้ฟ้องบังคับจำนองแล้ว ถือเป็นขั้นตอนการบังคับคดี ไม่ใช่การฟ้องร้องคดีใหม่ จึงเสียค่าขึ้นศาลในอัตราคดีไม่มีทุนทรัพย์ (ปัจจุบัน 200 บาท)
คำพิพากษาศาลฎีกาที่
1570/2537
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง;
ป.วิ.พ. มาตรา 149, มาตรา 289(ปัจจุบันคือ มาตรา 324) พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา
96
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 289(ปัจจุบันคือ มาตรา 324) มิได้ให้สิทธิแก่ผู้ร้องที่จะขอใช้สิทธิจำนองบังคับเอาจากทรัพย์จำนองเกินกว่าจำนวนเงินจำนองอันเป็นการกระทบถึงสิทธิของเจ้าหนี้อื่นที่จะบังคับชำระหนี้เอาจากทรัพย์จำนองส่วนที่อยู่นอกเหนือจากความรับผิดตามสัญญาจำนองนั้น
ดังนั้นผู้ร้องจึงยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องได้รับชำระหนี้จำนองในที่ดินแปลงอื่นจากเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดที่ดินจำนองอีกแปลงหนึ่ง
ซึ่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยึดมาก่อนเจ้าหนี้อื่นในฐานะเจ้าหนี้จำนองหาได้ไม่ ผู้ร้องฟ้องบังคับจำนองจนเป็นหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว
เมื่อผู้ร้องยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้จำนองจากทรัพย์จำนองตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 289(ปัจจุบันคือ มาตรา 324) ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมการยื่นคำร้องตามจำนวนทุนทรัพย์
คงเสียเพียงค่าคำร้อง 20 บาท(ปัจจุบันคือ อัตรา 200 บาท) การที่ศาลล่างมีคำสั่งให้ผู้ร้องเสียค่าขึ้นศาลเพิ่มอย่างคดีมีทุนทรัพย์
จึงไม่ถูกต้อง แม้ผู้ร้องจะมิได้ฎีกา
ศาลฎีกาก็เห็นสมควรคืนค่าขึ้นศาลส่วนที่เสียเกินมาแก่ผู้ร้อง