สรุปคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 80/2569
⚖️ ประเด็นข้อกฎหมาย
ทุนทรัพย์ต้องแยกคำนวณรายวงหรือไม่
การฟ้องเรียกเงินจากแชร์ 5 วง ต้องแยกคำนวณทุนทรัพย์ของแต่ละวง หรือรวมเป็นทุนทรัพย์เดียวกัน
อุทธรณ์ของโจทก์เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมาย
การอุทธรณ์ว่า จำเลยที่ 1 ร่วมจัดให้มีการเล่นแชร์และต้องร่วมรับผิด เป็นการโต้แย้งการรับฟังพยานหลักฐานของศาลชั้นต้นหรือไม่
การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ต้องห้าม เป็นการชอบหรือไม่
หากเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยเป็นการชอบหรือไม่ และปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนหรือไม่
📍 ข้อเท็จจริง
จำเลยทั้งสองอยู่กินฉันสามีภริยากันประมาณ 10 ปี โดยไม่ได้จดทะเบียนสมรสและมีบุตรด้วยกัน 1 คน
วันที่ 25 เมษายน 2564: จำเลยที่ 2 จัดให้มีการเล่นแชร์ในฐานะนายวงแชร์ 2 วง แต่ละวงมีสมาชิก 19 คน จำนวน 25 หุ้นหรือมือ แต่ละหุ้นหรือมือต้องส่งเงินค่าแชร์งวดละ 1,000 บาท โจทก์ร่วมเล่นแชร์ทั้ง 2 วง วงละ 1 มือ จำเลยที่ 2 จัดให้มีการประมูลแชร์ถึงเพียงงวดที่ 24 เมื่อถึงงวดที่ 25 ซึ่งเป็นงวดสุดท้าย โจทก์ส่งเงินค่าแชร์ไปแล้ว 48,000 บาท และมีสิทธิได้รับเงินค่าแชร์พร้อมดอกเบี้ยรวม 2 วง เป็นเงิน 89,217 บาท แต่จำเลยที่ 2 หลบหนีและไม่รวบรวมเงินส่งให้โจทก์
ต่อมาวันที่ 20 ตุลาคม 2564: จำเลยที่ 2 จัดให้มีการเล่นแชร์อีก 3 วง แต่ละวงมีสมาชิก 27 คน จำนวน 29 หุ้นหรือมือ โจทก์ร่วมเล่นแชร์ทั้ง 3 วง วงละ 1 มือ จำเลยที่ 2 จัดให้มีการประมูลแชร์ถึงเพียงงวดที่ 19 เมื่อถึงงวดที่ 20 จำเลยที่ 2 ไม่จัดให้มีการเปียแชร์หรือประมูลแชร์และหลบหนีไป โจทก์ส่งเงินค่าแชร์ไปแล้ว 57,000 บาท และมีสิทธิได้รับดอกเบี้ยที่มีการประมูลแชร์ไปแล้วรวม 3 วง เป็นเงิน 57,603 บาท
คำขอท้ายฟ้อง: โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองชำระเงิน 203,820 บาท พร้อมดอกเบี้ย
1. ศาลชั้นต้น
พิพากษาให้จำเลยที่ 2 ชำระเงิน 203,820 บาท พร้อมดอกเบี้ย และยกฟ้องจำเลยที่ 1 (โจทก์อุทธรณ์)
2. ศาลอุทธรณ์ภาค 8
พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ 1 ร่วมกับจำเลยที่ 2 ชำระเงินแก่โจทก์
3. ศาลฎีกา
จำเลยที่ 1 ฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา
⚖️ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 80/2569 วินิจฉัยว่า
ประเด็นที่ 1 ทุนทรัพย์ต้องแยกคำนวณเป็นรายวง
การคำนวณทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์ต้องแยกคำนวณตามจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันตามข้อหาของการผิดสัญญา
แม้โจทก์จะฟ้องให้จำเลยทั้งสองรับผิดตามสัญญาเล่นแชร์รวม 5 วงในคดีเดียวกัน แต่แชร์แต่ละวงมีรายละเอียดข้อสัญญาต่างกัน การผิดสัญญาวงหนึ่งไม่เป็นเหตุให้ผิดสัญญาอีกวงหนึ่ง โจทก์จึงสามารถแยกฟ้องตามการผิดสัญญาเล่นแชร์แต่ละวงได้
| รายการวงแชร์ | ทุนทรัพย์ที่พิพาท | เกณฑ์ชั้นอุทธรณ์ (ป.วิ.พ. ม. 224) |
|---|---|---|
| วงที่ 1 | 45,098 บาท | ไม่เกิน 50,000 บาท |
| วงที่ 2 | 44,119 บาท | ไม่เกิน 50,000 บาท |
| วงที่ 3 | 37,821 บาท | ไม่เกิน 50,000 บาท |
| วงที่ 4 | 38,381 บาท | ไม่เกิน 50,000 บาท |
| วงที่ 5 | 38,401 บาท | ไม่เกิน 50,000 บาท |
ประเด็นที่ 2 อุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง
โจทก์อุทธรณ์ว่า จำเลยที่ 1 ร่วมกับจำเลยที่ 2 จัดให้มีการเล่นแชร์ และขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 2
ศาลฎีกาเห็นว่า เป็นการโต้แย้งดุลพินิจในการรับฟังพยานหลักฐานของศาลชั้นต้น จึงเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง
เมื่อทุนทรัพย์ที่พิพาทของแชร์แต่ละวงไม่เกิน 50,000 บาท อุทธรณ์ดังกล่าวจึงต้องห้ามตาม ป.วิ.พ. มาตรา 224 วรรคหนึ่ง ทั้งไม่ปรากฏว่าผู้พิพากษาที่นั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้นทำความเห็นแย้งไว้ หรือได้รับรองว่ามีเหตุอันควรอุทธรณ์ได้ หรือได้รับอนุญาตให้อุทธรณ์เป็นหนังสือจากอธิบดีผู้พิพากษาภาค 8
ประเด็นที่ 3 การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ต้องห้าม เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ
เมื่ออุทธรณ์ของโจทก์เป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 8 รับวินิจฉัยข้อเท็จจริงดังกล่าวแล้วมีคำพิพากษา จึงเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ
ปัญหาว่า ศาลอุทธรณ์ภาค 8 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์เป็นการชอบหรือไม่ เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยที่ 1 จึงยกขึ้นฎีกาได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225 วรรคสอง ประกอบมาตรา 252
ฎีกาของจำเลยที่ 1 ข้อนี้ฟังขึ้น จึงไม่จำต้องวินิจฉัยฎีกาข้ออื่นต่อไป
🎯 ผลคดี
พิพากษายกอุทธรณ์ของโจทก์ และคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 8 (บังคับตามศาลชั้นต้น)
ความรับผิดของจำเลย: จำเลยที่ 2 ยังคงต้องรับผิดชำระเงินแก่โจทก์ ส่วนจำเลยที่ 1 ซึ่งศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ไม่ต้องร่วมรับผิด
อัตราดอกเบี้ย: ศาลฎีกาแก้ไขให้คิดอัตราร้อยละ 5 ต่อปี หรืออัตราดอกเบี้ยใหม่ที่กระทรวงการคลังปรับเปลี่ยนโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกาบวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี แต่ต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 5 ต่อปีตามที่โจทก์ขอ
💡 สรุปหลักสำคัญ 3 ประการ
-
หลักที่ 1
ฟ้องเรียกเงินจากการผิดสัญญาเล่นแชร์หลายวง แม้นำมาฟ้องรวมกันในคดีเดียว แต่หากแชร์แต่ละวงมีข้อสัญญาแยกต่างหาก และการผิดสัญญาวงหนึ่งไม่ทำให้ผิดสัญญาอีกวงหนึ่ง การคำนวณทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์ต้องแยกคำนวณเป็นรายวง
-
หลักที่ 2
เมื่อแต่ละวงมีทุนทรัพย์ไม่เกิน 50,000 บาท ย่อมต้องห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง และการอุทธรณ์ว่า จำเลยที่ 1 ร่วมจัดให้มีการเล่นแชร์ เป็นการโต้แย้งดุลพินิจในการรับฟังพยานหลักฐาน จึงเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง
-
หลักที่ 3
หากศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม ย่อมเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ และปัญหาว่าศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยอุทธรณ์โดยชอบหรือไม่ เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน
📚 กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.)
- มาตรา 224 วรรคหนึ่ง
- มาตรา 225 วรรคสอง
- มาตรา 252
- มาตรา 142 (5)
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.)
- มาตรา 7
- มาตรา 224
📌 ฎีกาย่อ
การคำนวณทุนทรัพย์ที่พิพาทในชั้นอุทธรณ์ต้องแยกคำนวณตามจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันตามข้อหาของการผิดสัญญา โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองรับผิดตามสัญญาเล่นแชร์รวม 5 วง โดยแต่ละวงมีรายละเอียดข้อสัญญาต่างกัน การผิดสัญญาวงหนึ่งวงใดไม่เป็นเหตุให้ผิดสัญญาอีกวงหนึ่งด้วย โจทก์จึงสามารถแยกฟ้องจำเลยทั้งสองได้ตามข้อหาของการผิดสัญญาเล่นแชร์ในแต่ละวง เมื่อทุนทรัพย์ที่พิพาทกันสำหรับวงแชร์แต่ละวงไม่เกิน 50,000 บาท จึงต้องห้ามมิให้อุทธรณ์ในข้อเท็จจริงตาม ป.วิ.พ. มาตรา 224 วรรคหนึ่ง
โจทก์อุทธรณ์ว่า จำเลยที่ 1 ร่วมกับจำเลยที่ 2 จัดให้มีการเล่นแชร์และขอให้บังคับจำเลยที่ 1 ร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 2 อันเป็นการโต้แย้งดุลพินิจในการรับฟังพยานหลักฐานของศาลชั้นต้น จึงเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง ต้องห้ามมิให้อุทธรณ์
การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 8 รับวินิจฉัยข้อเท็จจริงดังกล่าวแล้วมีคำพิพากษา จึงเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาที่ไม่ชอบ และปัญหาว่าศาลอุทธรณ์ภาค 8 รับวินิจฉัยอุทธรณ์ของโจทก์เป็นการชอบหรือไม่นั้น เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยที่ 1 ยกขึ้นฎีกาได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225 วรรคสอง ประกอบมาตรา 252