ฎีกาที่ 8824/2568

#ฎีกาศึกษา #ทนายความ

สรุปคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8824/2568

เรื่อง

อำนาจในการดำเนินคดีของทนายความภายหลังตัวความถึงแก่ความตาย

ประเด็นข้อกฎหมาย

ทนายผู้ร้องยังมีอำนาจหน้าที่จัดการดำเนินคดีเพื่อปกปักรักษาประโยชน์ของผู้ร้องต่อไปหรือไม่ ภายหลังผู้ร้องถึงแก่ความตายแล้ว และทายาทมิได้เข้ามาเป็นคู่ความแทนภายในกำหนดเวลา

ข้อเท็จจริง

ผู้ร้องแต่งตั้งทนายความเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2551 ต่อมาผู้ร้องถึงแก่ความตายเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2559

ภายหลังจากนั้น ทนายผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้มีคำสั่งให้จำเลยส่งเงินคืนเจ้าพนักงานบังคับคดีเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2565 และเมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้อง ก็อุทธรณ์คำสั่งรวมทั้งดำเนินกระบวนพิจารณาคดีด้วยตนเองตลอดมา

นับแต่ผู้ร้องถึงแก่ความตายเป็นเวลากว่า 7 ปี ทนายผู้ร้องดำเนินคดีโดยไม่ได้ติดต่อ หรือขอคำปรึกษา หรือแจ้งเรื่องที่ดำเนินการไปให้ทายาทของผู้ร้องทราบเลย

นอกจากนี้ ทายาทของผู้ร้องรวมทั้งทายาทอื่นก็มิได้ร้องขอเข้ามาเป็นคู่ความแทนภายใน 1 ปี นับแต่วันที่ผู้ร้องถึงแก่ความตาย โดยไม่ปรากฏเหตุผลว่าเป็นเพราะเหตุใด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8824/2568 วินิจฉัยว่า

“...ทนายผู้ร้องดำเนินคดีโดยไม่ได้ติดต่อหรือขอคำปรึกษาหรือแจ้งเรื่องที่ดำเนินการไปให้ทายาทของผู้ร้องทราบเลย ซึ่งเป็นเรื่องผิดวิสัยของผู้เป็นทนายความ... ถือได้ว่าเป็นการล่วงพ้นระยะเวลาที่ตัวแทนหรือทนายผู้ร้องจะจัดการดำเนินคดีเพื่อปกปักรักษาประโยชน์ของผู้ร้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828 แล้ว ทนายผู้ร้องจึงไม่มีอำนาจดำเนินคดีแทนผู้ร้องต่อไป...”

สรุป

แม้ภายหลังตัวความถึงแก่ความตายแล้ว ทนายความยังอาจมีหน้าที่จัดการอันสมควรเพื่อปกปักรักษาประโยชน์ของตัวความได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828 แต่หน้าที่ดังกล่าวย่อมมีอยู่เพียงในระยะเวลาที่เหมาะสมเท่านั้น

คดีนี้ ผู้ร้องถึงแก่ความตายมาแล้วกว่า 7 ปี ทนายผู้ร้องยังดำเนินคดีต่อไปโดยไม่ติดต่อหรือแจ้งทายาทเลย อีกทั้งทายาทก็มิได้เข้ามาเป็นคู่ความแทนภายใน 1 ปี โดยไม่ปรากฏเหตุผล ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าเป็นการล่วงพ้นระยะเวลาที่ทนายจะดำเนินคดีเพื่อปกปักรักษาประโยชน์ของผู้ร้องตามมาตรา 828 แล้ว ทนายผู้ร้องจึงไม่มีอำนาจดำเนินคดีแทนต่อไป

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 42, มาตรา 60
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828

ตัวบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828

“เมื่อสัญญาตัวแทนระงับสิ้นไปเพราะตัวการตายก็ดี ตัวการตกเป็นผู้ไร้ความสามารถหรือล้มละลายก็ดี ท่านว่าตัวแทนต้องจัดการอันสมควรทุกอย่างเพื่อจะปกปักรักษาประโยชน์อันเขาได้มอบหมายแก่ตนไป จนกว่าทายาทหรือผู้แทนของตัวการจะอาจเข้าปกปักรักษาประโยชน์นั้น ๆ ได้”