ฎีกาที่ 10542/2556

#ฎีกาศึกษา #ทนายความ

สรุปคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10542/2556

เรื่อง: บุกรุก, ที่งอกริมตลิ่ง, ชายตลิ่ง

ประเด็นข้อกฎหมาย

ที่ดินพิพาทซึ่งอยู่ริมแม่น้ำ แต่มีถนนสาธารณะคั่นระหว่างที่ดินพิพาทกับที่ดินของผู้เสียหาย จะถือเป็นที่งอกริมตลิ่งของผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 หรือไม่ และการที่จำเลยเข้าไปครอบครองที่ดินดังกล่าวจะเป็นความผิดฐานบุกรุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 362, 365 หรือไม่

ข้อเท็จจริง

ผู้เสียหายอ้างว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่งอกริมตลิ่งของที่ดินตน ซึ่งมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) ต่อมาจำเลยเข้าไปปลูกต้นไม้ในที่ดินพิพาท เนื้อที่ประมาณ 1 ไร่เศษ ซึ่งอยู่ติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา

อย่างไรก็ดี ปรากฏตามภาพถ่ายและแนวเขตที่ดินว่า ระหว่างที่ดินพิพาทกับที่ดินของผู้เสียหายมีถนนสาธารณะกั้นตลอดแนว ทำให้ที่ดินพิพาทไม่ติดกับที่ดินของผู้เสียหาย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10542/2556 วินิจฉัยว่า

แม้ผู้เสียหายจะอ้างว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่งอกริมตลิ่งของที่ดินตน แต่เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า ระหว่างที่ดินพิพาทกับที่ดินของผู้เสียหายมีถนนสาธารณะกั้นตลอดแนว จึงทำให้ที่ดินพิพาทไม่ติดกับที่ดินของผู้เสียหาย

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า

“...ทำให้ที่ดินพิพาทไม่ติดกับที่ดินของผู้เสียหายเนื่องจากมีทางสาธารณะคั่น ที่ดินพิพาทจึงมิใช่ที่งอกริมตลิ่ง ไม่ตกเป็นทรัพย์สินของผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 ที่ดินพิพาทจึงเป็นที่ชายตลิ่งอันเป็นทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การที่จำเลยเข้าครอบครองที่ดินพิพาทย่อมไม่เป็นความผิดฐานบุกรุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 362, 365 ซึ่งมุ่งประสงค์จะลงโทษผู้บุกรุกอสังหาริมทรัพย์ที่เอกชนเป็นเจ้าของเท่านั้น...”

สรุป

คดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อระหว่างที่ดินของผู้เสียหายกับที่ดินพิพาทมีถนนสาธารณะคั่นตลอดแนว ที่ดินพิพาทจึงไม่ติดกับที่ดินของผู้เสียหาย และไม่เป็นที่งอกริมตลิ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308

ที่ดินพิพาทจึงเป็นที่ชายตลิ่งอันเป็นทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน และเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ดังนั้น การที่จำเลยเข้าไปครอบครองที่ดินพิพาท จึงไม่เป็นความผิดฐานบุกรุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 362, 365

หมายเหตุ:
คดีนี้ไม่ได้มีประเด็นความผิดตามประมวลกฎหมายที่ดิน แต่เป็นคดีที่ต้องวินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานบุกรุกตามประมวลกฎหมายอาญาหรือไม่ โดยศาลนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308 มาใช้วินิจฉัยประกอบว่า ที่พิพาทเป็นที่งอกริมตลิ่งของผู้เสียหายหรือไม่

นอกจากนี้ คำพิพากษาฉบับนี้ไม่ได้วินิจฉัยไว้ชัดว่า ที่งอกเกิดขึ้นก่อนหรือหลังถนนสาธารณะ แต่ศาลวินิจฉัยจากข้อเท็จจริงที่ปรากฏในคดีว่า มีถนนสาธารณะคั่นอยู่ตลอดแนว จึงทำให้ที่ดินพิพาทไม่ติดกับที่ดินของผู้เสียหาย และไม่เป็นที่งอกริมตลิ่งของผู้เสียหาย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 362, 365
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1308

แชร์ Facebook แชร์ LINE