⚖️ สรุปคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อผ. 1/2569
📌 เรื่อง
คดีพิพาทเกี่ยวกับการกระทำละเมิดของหน่วยงานทางปกครองอันเกิดจากการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ
กรณีข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับหลุดสู่สื่อสังคมออนไลน์
📚 ประเด็นข้อกฎหมาย
1. การที่รายงานผลการสืบสวนข้อเท็จจริงซึ่งเป็น ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... ถูกนำไปเผยแพร่ในเพจ Facebook ขณะยังอยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน จะถือเป็นการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติหรือไม่
2. สิทธิในเกียรติยศชื่อเสียงของบุคคล เป็น ...“สิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด”... ตามมาตรา 420 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์หรือไม่
📝 ข้อเท็จจริง
ผู้ฟ้องคดีดำรงตำแหน่งนายแพทย์เชี่ยวชาญ และถูกร้องเรียนว่าทุจริตต่อหน้าที่เกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงินค่าตอบแทนรวม 2 ประเด็น
ต่อมารองปลัดกระทรวงสาธารณสุขซึ่งปฏิบัติราชการแทนปลัดกระทรวงสาธารณสุข มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสืบสวนเพื่อสืบหาข้อเท็จจริงในเรื่องดังกล่าว
ต่อมาวันที่ 4 สิงหาคม 2558 ปรากฏภาพเอกสารรายงานผลการสืบสวนข้อเท็จจริง ซึ่งเป็น ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... และประทับชั้นความลับ ...“ลับ”... เผยแพร่ในเพจ Facebook ชื่อ ...“ชมรมแพทย์ชนบท”...
ทั้งที่เอกสารดังกล่าวยังอยู่ในกระบวนการเสนอปลัดกระทรวงสาธารณสุข และยังอยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน
ผู้ฟ้องคดีเห็นว่าการเปิดเผยเอกสารดังกล่าวทำให้ตนได้รับความอับอายและเสียชื่อเสียง จึงฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้ถูกฟ้องคดีเป็นเงิน 1,000,000 บาท
⚖️ คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อผ. 1/2569 วินิจฉัยว่า
ปลัดกระทรวงสาธารณสุขในฐานะหัวหน้าหน่วยงานของผู้ถูกฟ้องคดี หรือเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องที่ได้รับมอบหมาย มีหน้าที่ต้องรักษา ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... ดังกล่าวให้ปลอดภัย
เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า เอกสารรายงานผลการสืบสวนข้อเท็จจริงซึ่งเป็น ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... ...“ถูกคัดลอกหรือกระทำการใด ๆ เพื่อลักลอบนำไปเปิดเผยแก่ผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือเปิดเผยต่อสาธารณะ”... ในช่วงเวลาที่ยังอยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดี
จึงถือได้ว่าเจ้าหน้าที่ของผู้ถูกฟ้องคดี ...“ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ”...
ส่วนสิทธิในเกียรติยศชื่อเสียงของบุคคลที่จะไม่ให้ผู้ใดมากระทำละเมิด เป็นสิทธิที่ได้รับความคุ้มครอง และอยู่ในความหมายของคำว่า ...“สิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด”... ตามมาตรา 420 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
เมื่อการเปิดเผย ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... ดังกล่าวทำให้ผู้ฟ้องคดีได้รับความเสียหายต่อเกียรติยศชื่อเสียง ผู้ถูกฟ้องคดีจึงต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน โดยศาลกำหนดให้ชดใช้เป็นเงิน 20,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยตามอัตราที่กฎหมายกำหนดในแต่ละช่วงเวลา
✅ สรุป
คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดวางหลักว่า หาก ...“ข้อมูลที่จัดอยู่ในชั้นความลับ”... ของทางราชการรั่วไหลออกสู่สาธารณะในระหว่างที่ยังอยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน ย่อมถือได้ว่าหน่วยงาน ...“ละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ”...
และหากการเปิดเผยดังกล่าวทำให้บุคคลได้รับความเสียหายต่อเกียรติยศชื่อเสียง ซึ่งเป็น ...“สิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด”... ตามมาตรา 420 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หน่วยงานย่อมต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนได้ตามกฎหมาย
📖 กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 มาตรา 5
ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ข้อ 7
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224