 |
| สรุปคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 922/2563 หลักเกณฑ์การเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา และสถานะพนักงานมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ |
คำพิพากษาฎีกาที่ 922/2563
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์มีฐานะเป็นสถาบันอุดมศึกษาของรัฐในกำกับของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา
วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ไม่เป็นส่วนราชการที่อยู่ในสังกัดของกระทรวงดังกล่าว
ทั้งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545
ด้วยส่วนราชการของกระทรวงและส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวง
ไม่ปรากฏว่ามหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นส่วนราชการในสังกัดของ
กระทรวงหรือที่มีฐานะเป็นกระทรวง จำเลยทั้งสิบสองจึงมิใช่ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยงานของรัฐที่เป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารราชการแผ่นดินซึ่งเป็นกฎหมายทั่วไปและพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
พ.ศ. 2535 ซึ่งเป็นกฎหมายเฉพาะทั้งฉบับ
ไม่ปรากฏว่ามีบทมาตราใดบัญญัติว่าการปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินการของผู้ปฏิบัติหน้าที่ในมหาวิทยาลัย
เป็นเจ้าพนักงานตามความในประมวลกฎหมายอาญาด้วย ทั้งไม่มีบทบัญญัติมาตราใดแห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ. 2539 ให้การปฏิบัติหน้าที่ของจำเลยทั้งสิบสองที่เกี่ยวกับกิจการของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นการปฏิบัติหน้าที่ราชการตามคำนิยามในประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 1 (1) การปฏิบัติหน้าที่ของจำเลยที่ 1 และที่ 12 ที่มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยร้ายแรงของโจทก์
จำเลยที่ 1 มีคำสั่งย้ายโจทก์ และจำเลยทั้งสิบสองกระทำให้มีการเปิดเผยข้อมูลการสอบสวนวินัยร้ายแรงโจทก์ตามคำฟ้องมิใช่การปฏิบัติหน้าที่ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 157 ประกอบ มาตรา 1 (16)
ตามฎีกานี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ
ในกำกับของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ไม่เป็นส่วนราชการในสังกัดของกระทรวงหรือที่มีฐานะเป็นกระทรวง
สรุป
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ
มิใช่ส่วนราชการ และ พ.ร.บ.จัดตั้งฯ
มิได้บัญญัติให้พนักงานเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา ดังนั้น
การปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรจึงขาดองค์ประกอบความผิดในฐานะ
"เจ้าพนักงาน" ส่งผลให้ไม่อาจลงโทษตาม ป.อ. มาตรา 157
ได้ (ฎีกาที่ 922/2563)
เพิ่มเติม
ฎีกาที่ 18161/2557 การกระทำอันจะเป็นความผิดตาม
ป.อ. มาตรา 157 ผู้กระทำต้องเป็นเจ้าพนักงานตามความในประมวลกฎหมายอาญา
ซึ่งหมายถึงผู้ปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยงานของรัฐที่เป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารราชการแผ่นดิน
หรือผู้ปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยงานของรัฐอื่นที่มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นเจ้าพนักงานตามความในประมวลกฎหมายอาญา
หรือผู้ที่มีกฎหมายบัญญัติว่าหากได้รับแต่งตั้งจากผู้มีอำนาจหน้าที่ให้ถือว่าเป็นเจ้าพนักงานตามความในประมวลกฎหมายอาญา
ประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 1 ในประมวลกฎหมายนี้
(16) “เจ้าพนักงาน” หมายความว่า
บุคคลซึ่งกฎหมายบัญญัติว่าเป็นเจ้าพนักงานหรือได้รับแต่งตั้งตามกฎหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการ
ไม่ว่าเป็นประจำหรือครั้งคราว และไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่