ฎีกาที่ 1315-1317/2561 คืนค่าธรรมเนียมศาล ยื่นอุทธรณ์

คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๓๑๕-๑๓๑๗/๒๕๖๑

               ค่าขึ้นศาลในชั้นอุทธรณ์กับเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งที่จำเลยทั้งสามนำมาวางศาลในการยื่นอุทธรณ์นั้นเป็นเงินคนละส่วนกัน เพราะเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งนั้นเป็นเงินที่วางเพื่อเป็นประกันว่าหากในที่สุดศาลอุทธรณ์ภาค ๕ พิพากษาให้จำเลยทั้งสามผู้อุทธรณ์ต้องรับผิดชำระค่าฤชาธรรมเนียมแทนคู่ความที่ชนะคดีแล้ว ผู้ชนะคดีจะมีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้ออกใช้ก่อนจากเงินที่จำเลยทั้งสามผู้ อุทธรณ์วางไว้ได้โดยผู้ชนะคดีไม่จำต้องดำเนินการบังคับคดี

               จำำเลยทั้งสามทิ้งฟ้องอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๔ (๒) ประกอบมาตรา ๒๔๖ และผลของการทิ้งฟ้องอุทธรณ์นั้น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๖ บัญญัติให้การทิ้งคำำฟ้องหรือถอนคำำฟ้องย่อมลบล้างผลแห่งการยื่นคำำฟ้องนั้น รวมทั้งกระบวนพิจารณาอื่น ๆ อันมีมาต่อภายหลังยื่นคำำฟ้อง และกระทำำให้คู่ความกลับคืนเข้าสู่ฐานะเดิมเสมือนหนึ่งมิได้มีการยื่นฟ้องเลย เมื่อศาลอุทธรณ์ภาค ๕ มีคำำสั่งจำำหน่ายคดีของจำำเลยทั้งสามออกจากสารบบความของศาลอุทธรณ์ภาค ๕ คำำพิพากษาศาลชั้นต้นย่อมถึงที่สุด จำำเลยทั้งสามจึงเป็นลูกหนี้ตามคำำพิพากษาศาลชั้นต้นและยังมีความรับผิดที่จะต้องร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมในศาลชั้นต้นแทนโจทก์ โจทก์ย่อมมีสิทธิรับเงินค่าธรรมเนียมที่จำำเลยทั้งสามผู้อุทธรณ์วางไว้ได้

               ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๕๑ วรรคสาม มิได้บัญญัติบังคับให้ศาลต้องมีคำำสั่งเกี่ยวกับค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งที่ผู้อุทธรณ์นำำมาวางศาลพร้อมอุทธรณ์ตาม มาตรา ๒๒๙ คำำสั่งของศาลอุทธรณ์ภาค ๕ ที่ให้จำำหน่ายคดีของจำำเลยทั้งสามออกจากสารบบความเพราะจำำเลยทั้งสามทิ้งฟ้องอุทธรณ์โดยมิได้มีคำำสั่งให้คืนเงินค่าธรรมเนียมดังกล่าวแก่จำำเลยทั้งสามชอบแล้ว

               ตามฎีกานี้ ศาลอุทธรณ์ภาค ๕ มีคำสั่งจำหน่ายคดีออกเสียจากสารบบความ เพราะเหตุจำเลยทั้งสามไม่นำเงินค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์มาวางภายในกำหนด

               ฎีกาที่ ๑๐๑๑๕/๒๕๕๘ ป.วิ.พ. มาตรา ๒๒๙ วางหลักในการอุทธรณ์คำำพิพากษาหรือคำสั่งว่า ผู้อุทธรณ์ต้องนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำำพิพากษาหรือคำสั่งมาวางพร้อมกับอุทธรณ์ด้วย โดยไม่ได้คำำนึงว่าคำำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นนั้นได้วินิจฉัยเกี่ยวกับเนื้อหาในคำฟ้องและคำให้การหรือไม่ การวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมใช้แทนอีกฝ่ายตามคำำสั่งศาลชั้นต้นถือว่าเป็นหน้าที่ของจำำเลยทั้งสองต้องวางให้ครบ หากไม่ครบศาลชั้นต้นไม่ต้องแจ้งให้จำำเลยทั้งสองแก้ไขก่อนจะตรวจรับอุทธรณ์ เพราะไม่ใช่กรณีไม่ชำำระหรือชำำระค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ไม่ถูกต้อง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๘ ประกอบมาตรา ๒๓๒

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

               มาตรา ๑๕๑ วรรคสาม ในกรณีที่มีการทิ้งฟ้องหรือศาลสั่งจำิหน่ายคดีในกรณีอื่น ให้ศาลมีอำินาจที่จะสั่งคืนค่าขึ้นศาลบางส่วนได้ตามที่เห็นสมควร

               มาตรา ๒๒๙ การอุทธรณ์นั้นให้ทำำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้นซึ่งมีคำำพิพากษาหรือคำำสั่งภายในกำำหนดหนึ่งเดือนนับแต่วันที่ได้อ่านคำำพิพากษาหรือคำำสั่งนั้น และผู้อุทธรณ์ต้องนำำเงินค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งตามคำำพิพากษาหรือคำำสั่งมาวางศาลพร้อมกับอุทธรณ์นั้นด้วย ให้ผู้อุทธรณ์ยื่นสำำเนาอุทธรณ์ต่อศาล เพื่อส่งให้แก่จำำเลยอุทธรณ์ (คือฝ่ายโจทก์หรือจำำเลยความเดิมซึ่งเป็นฝ่ายที่มิได้อุทธรณ์ความนั้น) ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๓๕ และ ๒๓๖